Jaarverslag 2019

De invoering van de Participatiewet in 2015 leidt tot een onomkeerbare trend. De afname van de capaciteit aan WSW-medewerkers zet namelijk in 2019 sterk door. Het uitblijven van nieuwe instroom leidt tot vergrijzing van het personeelsbestand. Een toenemend aantal pensioneringen en ook een stijging van sterfgevallen zijn het gevolg. Bij veel afdelingen is het echter belangrijk de personele capaciteit voor productie of dienstverlening op voldoende niveau te houden. De redenen zijn tweeledig. Enerzijds van sociale aard: het borgen van een werkomgeving waar leerwerkplekken kunnen worden ingericht zodat ‘andere doelgroepen’ daar hun persoonlijke en vakmatige ontwikkeling kunnen vormgeven. Anderzijds van economische aard: het veiligstellen van omzet en financiële bijdrage van renderende activiteiten.

Voor de continuïteit van deze activiteiten zetten we inmiddels medewerkers uit de doelgroep Participatiewet in. Om hen voldoende ontwikkelingskansen te bieden richting duurzaam perspectief bieden we een deel van hen een dienstverband aan. Daarvoor hebben we met deskundig juridisch advies een aparte Arbeidsvoorwaardenregeling ontworpen. Het omvat een basaal en sober pakket, zodat de inzet van deze medewerkers kan renderen en bij hen een gezonde prikkel blijft bestaan om door te stromen naar een vaste baan elders. MTB loopt hiermee voorop in Nederland. Vanuit vakbonden, Cedris en zelfs het ministerie SZW is belangstelling getoond voor onze regeling.

Belangrijk aspect bij het verhogen van capaciteit (los van andere voordelen) ligt in het terugbrengen van het verzuim. We eindigden 2018 met een verzuimpercentage van 15%. Zelfs onder sociale werkbedrijven een hoog cijfer. In mei 2019 is een nieuwe arbodienst aan boord gekomen en is de verzuimaanpak, vooral ook intern, strak georganiseerd. Vanaf de 1e ziektedag wordt het verzuim intensief gevolgd, hetgeen leidt tot een forse daling van, in 1e instantie, vooral het kortdurend verzuim. Eind 2019 is het voortschrijdend gemiddelde over het jaar gedaald tot 12,3%. Daarmee behoren we opeens tot de laagste in de sector. Ook dat valt op en levert belangstelling op van collega-bedrijven die onze aanpak willen overnemen.

In de bedrijfsvoering is op twee belangrijke onderdelen ingezet op het “lean” maken van processen: P&O en logistiek. Met externe deskundigheid zijn P&O processen (voorafgaand aan de nieuwe verzuimaanpak) herijkt en geoptimaliseerd. Logistiek was een bekend aandachtspunt. Ook hier zijn processen vanaf commercie tot en met goederen-uitlevering bij het magazijn volledig opnieuw beschreven. Taken en verantwoordelijkheden van alle betrokken functionarissen liggen nu duidelijk vast. Voor de borging van een deugdelijke implementatie is een tijdelijke projectmanager aangesteld.

In 2018 gestart en in 2019 verder geïntensiveerd is de optimalisatie ketensamenwerking. Het betreft structurele afstemming en overleg tussen vier partners in de arbeidsdiagnose en -toeleiding: Sociale Zaken Maastricht en Heuvelland (SZMH), Annex, MTB en Podium24. In constructief overleg zijn processen ontwikkeld, gezamenlijke doelen geformuleerd, concrete targets benoemd en worden afspraken in vaste regelmaat gemonitord en herijkt. De vier organisaties leren elkaar steeds beter kennen en vinden elkaar sneller. Voor cliënten is dat merkbaar aan beter op elkaar afgestemde dienstverlening en doorlopende trajecten.
De strategische koers van MTB lag vast in de nota Werk van Waarde (2016). Medio 2019 is hierop een update geschreven. Kijkend naar relevante ontwikkelingen in onze omgeving en binnen de eigen organisatie is de nadruk meer komen te liggen op de sociaal maatschappelijke functie van MTB. Daarbij wordt de bedrijfsmatige kant niet losgelaten, maar sterk in verband gebracht met de ontwikkeling van medewerkers richting arbeidsmarkt. Voor de opdrachten die MTB vanuit de TUP nota (Toekomstige Uitvoering Participatiewet) uit 2015 had, betekent de update het volgende. Actueel blijven: uitvoering geven aan de WSW (in afbouw), bieden van een leer-werkomgeving, en een bottom line organisatieresultaat van maximaal € 4 miljoen verlies. Twee andere thema’s worden losgelaten. Het uitvoeren van praktijkdiagnostiek lag al bij Annex en blijft daar ook. Inbedding in de MTB organisatie is wegens juridische eisen rondom inbesteding onmogelijk gebleken. Dat laat overigens onverlet dat Annex in nauwe afstemming met de ketenpartners (ook MTB dus) haar dienstenaanbod doorontwikkeld heeft. Van arbeidsmatige dagbesteding is gebleken dat dit geen taak is voor MTB als zelfstandig uitvoerder. De kracht van MTB ligt in het bieden van een werkinfrastructuur, niet in zorgverlening. We focussen wel op nieuwe vormen van samenwerking met zorginstellingen. Nadat het project van Zorg naar Werk door de zorginstellingen in 2019 beëindigd is, zoekt MTB samenwerking met afzonderlijke zorginstellingen. Hierbij geldt een pragmatische aanpak om op basis van casuïstiek cliënten/medewerkers op werkplekken uit te wisselen.

De update geeft verdere basis om de ontwikkeling van een leerwerkomgeving voort te zetten. MTB heeft dat in 2019 gedaan binnen de bestaande financiële kaders. In samenwerking met Vista college en Voordeel & Vervolg is in werkgroepen de hand gelegd aan de ontwikkeling van leerlijnen voor maakindustrie en logistiek. Sectoren waar in de markt grote vraag naar personeel is. Daarnaast wordt bekeken of bij MTB de praktijkroute kan worden ingericht. Alle leerroutes zijn gericht op het behalen van een in de markt erkend certificaat of diploma. Hiermee geven we nadere invulling aan onze overtuiging dat mensen verreweg het meeste leren door te werken. Vooral de groepen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt. De ontwikkeling van competenties en arbeidsvermogen is voor hen heel belangrijk. Arbeidsfit worden, werken aan je competenties en vakvaardigheden en het verkrijgen van erkende kwalificaties zijn daarom belangrijke doelen in de aanpak. Op deze manier brengen we onze verantwoordelijkheid voor mensen die kwetsbaar zijn op de arbeidsmarkt in de praktijk en spelen we met MTB een belangrijke rol op de weg naar duurzame inzetbaarheid.

Een belangrijke mijlpaal in 2019 was de overname van de postactiviteiten Noord- en Midden Limburg en de regio Sittard-Geleen door BusinessPost Zuid-Limburg. Daaruit ontstond BusinessPost Limburg als 100% dochteronderneming van MTB met heel Limburg als werkgebied. Verderop in dit verslag staat gedetailleerdere informatie.
Tot slot mag niet onvermeld blijven dat de voorzitter Raad van Bestuur Hans Verwijlen na een dienstverband van ruim 13,5 jaar op 6 oktober met pensioen ging. Hans kwam bij MTB binnen op het moment dat het bedrijf financieel in zwaar weer zat. Onder zijn leiding is jaar na jaar gewerkt aan verbetering van resultaten. Op deze plaats willen we Hans enorm bedanken voor zijn inzet en strakke sturing in dit proces. Namens het MT ook dank voor de prettige samenwerking en collegialiteit. Hans kan terugkijken op een geslaagde missie.
Per 7 oktober is de vrijgekomen positie ingevuld door ondergetekende als directeur-bestuurder ad interim.

Economie en markt
De Nederlandse economie groeide in 2019 met 1,7%. Dat is minder dan een jaar eerder (2,6%). De arbeidsmarkt vertoont krapte, in de ene sector sterker dan in de andere, met een lage werkloosheid van 3,4%. Dit is medeoorzaak van een rem op de productiegroei en dus dalende economische groei. Bij MTB vertaalden deze ontwikkelingen zich in toenemende vraag bij met name detacheringen en bij de afdeling wielenassemblage. Dit ging ook gepaard met een positieve prijsontwikkeling. Ook de overname van BusinessPost activiteiten in Limburg leverde een positieve bijdrage.
Slotsom van deze ontwikkelingen is dat MTB ook 2019 weer financieel afrondt binnen de budgettaire kaders zoals afgesproken met onze gemeentelijke aandeelhouders. Dat is alleszins reden voor tevredenheid.
Onder normale omstandigheden kun je verwachten deze trend meerjarig te kunnen doortrekken. Op het moment dat dit verslag geschreven wordt zitten we echter aan het begin van een zeer onzekere periode. De verspreiding van het Corona virus zal forse economische gevolgen hebben, zoveel is wel al duidelijk. Hoelang deze crisis aanhoudt en welke impact de overheidsmaatregelen zullen hebben op de nationale economie en lokaal op MTB laat zich nu niet voorspellen.

Missie en visie
In 2019 zijn missie en visie opnieuw geformuleerd in de strategienota “Update werk van waarde”. In de nieuwe formulering wordt de maatschappelijke opdracht en functie van MTB meer op de voorgrond geplaatst. De sociale opgave is dus het vertrekpunt, zonder echter het bedrijfsmatige karakter los te laten.

– De missie luidt nu:
MTB is een maatschappelijke onderneming die mensen (werknemers) met een beperking en/of afstand tot de arbeidsmarkt in staat stelt zich te ontwikkelen en op basis van marktbehoeften toegevoegde waarde levert voor haar opdrachtgevers.

– De visie luidt:
De talenten en mogelijkheden van mensen, ook zij die een beperking en/of afstand tot de arbeidsmarkt hebben, kunnen optimaal tot hun recht komen in een bedrijfsmatige omgeving waarin we hun capaciteiten aanspreken en de ruimte en ondersteuning bieden om hun talenten werkend te ontdekken en verder te ontwikkelen.
MTB bereikt haar doelen door met klanten, (keten)partners en overige belanghebbenden samen te werken op transparante en proactieve wijze.

In de markt is MTB succesvol door oplossings- en resultaatgericht ondernemerschap. We leveren producten en diensten van goede kwaliteit tegen marktconforme prijzen. Dit resulteert in hoge klanttevredenheid en langdurige klantrelaties. Tegelijkertijd geven onze opdrachtgevers hiermee invulling aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.

Strategische doelstellingen
Mensen in een kwetsbare arbeidsmarktpositie moeten volwaardig kunnen meedoen in de maatschappij. Dat is een belangrijk basisprincipe voor MTB. Werk is hierbij een wezenlijke factor. Niet alleen om in levensonderhoud te voorzien, maar ook vanwege sociale contacten, zelfontplooiing, levensritme en het realiseren van ambities. Om dit optimaal te faciliteren verrichten we bij MTB werk met economische waarde.

Op deze uitgangspunten zijn onze zeven strategische hoofdthema’s geformuleerd en in de Update Werk van Waarde herijkt en uitgewerkt: ontwikkeling van mens en medewerker, klant en markt, duurzaamheid en MVO, efficiënte bedrijfsvoering, samenwerking, financieel gezond bedrijf en positief imago.

Deze thema’s zijn vertaald in concrete doelstellingen en acties. De belangrijkste voor 2019 waren: werkleiding kwalitatief en kwantitatief op niveau brengen, door ontwikkelen van de leerwerkfunctie, implementatie van een CRM-systeem, reductie verzuim, samenwerking in de keten, bedrijfsprocessen optimaliseren (lean-proces), omzet stabiliseren en slimme investeringen, ‘story telling’ via social media, website en relatiemagazine. Alle genoemde acties zijn in 2019 in gang gezet. Deels zijn ze succesvol afgerond, andere hebben een duurzaam karakter en lopen door.

Ontwikkelingen strategische samenwerkingsverbanden
De joint ventures waarin MTB participeert (Impreso, Monsdal en Polygarde) sluiten 2019 alle af met een positief bedrijfsresultaat. Naast een financiële bijdrage, telt ook de sociale component. Het verzuim is hier laag en de medewerkerstevredenheid hoog. Als we strategische samenwerkingen zoals Balanz Facilitair en Stadsbeheer meetellen dan werken hier totaal ruim 200 FTE WSW medewerkers vanuit MTB.

In 2018 zijn constructieve gesprekken gevoerd met de SW-bedrijven in Limburg die een BusinessPost vestiging hebben. Partijen zijn tot de conclusie gekomen dat samenwerking in één bedrijf BusinessPost Limburg bijdraagt aan commerciële groei, verdere professionalisering, efficiency, continuïteit en groei van de werkgelegenheid. Per 1 mei is de overname van alle postactiviteiten van Vixia, Midden-Limburg en Postvak 50 Noord Limburg door BusinessPost Zuid-Limburg afgerond. De naam van het bedrijf werd gewijzigd in “BusinessPost Limburg BV”, een 100% dochter van MTB. De SW-medewerkers die reeds actief waren in de lokale postbedrijven worden sindsdien vanuit de afzonderlijke SW-bedrijven gedetacheerd naar BusinessPost Limburg. Aldus is hun werkgelegenheid verzekerd en opbrengst uit detachering voor de SW-bedrijven geborgd. Bovendien wordt extra werkgelegenheid gecreëerd voor medewerkers uit de Participatiewet.

Financiële resultaten
MTB heeft in 2019 een negatief operationeel resultaat behaald van -/- € 3.192.000. Het resultaat is daarmee € 323.000 beter dan het begrote verlies van -/- €3.515.000. Dit negatieve resultaat is volledig gedekt door de aandeelhoudende gemeenten.
De financiële informatie in dit verslag heeft betrekking op de kernactiviteiten van de totale onderneming.

Omzet
De netto omzet is gestegen en bedraagt in 2019 € 18,3 miljoen ten opzichte van € 14,8 miljoen in 2018. Dit is een direct gevolg van de overname van alle BusinessPost activiteiten in Limburg. De stijging van € 3,3 miljoen ten opzichte van de begroting (€ 15 miljoen) kent de volgende verdeling: MTB + € 0,9 miljoen en BusinessPost + € 2,4 miljoen.
Bij onze detacheringen en dienstverleningsactiviteiten hebben we te maken met een afnemende bezetting. Dit heeft tot gevolg dat de omzet op deze activiteiten afneemt. De overheidssubsidie is per Wsw-arbeidsjaar met € 655 toegenomen. De toegevoegde waarde per Wsw-medewerker (in dienst van MTB) bedroeg in 2019 € 11.805,-. In 2018 bedroeg deze € 12.474,-. Hierbij dient opgemerkt te worden dat MTB historisch gezien hoge loonkosten Wsw kent. De afname komt door de uitstroom van WSW-medewerkers op de beter renderende activiteiten.

Bedrijfskosten
Kostenbeheersing is al vele jaren bij MTB een onderwerp van aandacht.
De kosten voor grond- en hulpstoffen en uitbesteed werk zijn voornamelijk gedaald door het naar buiten plaatsen van activiteiten die we voorheen in eigen beheer uitvoerden. Dit geldt voor steeds meer werken voor Stadsbeheer Maastricht. De overnames van de postactiviteiten zorgt vanzelfsprekend voor een stijging van uitbesteed werk en inhuur van personele capaciteit.

De loonkosten van de Wsw-medewerkers zijn gedaald als gevolg van een afnemende bezetting.

De kosten van het reguliere personeel (exclusief de onttrekking aan de reorganisatievoorziening ad € 0,192 mln.) zijn in 2019 met 6,1% gestegen als gevolg van de cao-verhoging en een uitbreiding van het personeelsbestand, met name door de overnames van de Business Post-activiteiten.

In 2019 zijn de overige bedrijfskosten toegenomen met € 0,780 miljoen naar € 3,844 miljoen. De toename in 2019 wordt voor € 0,228 mln. veroorzaakt door de overnames. Daarnaast zijn er aanvullende voorzieningen getroffen ter grootte van € 0,3 mln.

Eigen vermogen
Het garantievermogen bedraagt per 31 december 2019 € 3,196 miljoen.

Investeringen
Ten gevolge van het gevoerde strategische beleid kent MTB traditioneel een laag investeringsniveau. In het verslagjaar hebben we een belangrijke investeringen gedaan: de aanschaf van een nieuwe moderne vlecht- en richtmachine voor de assemblage van fietswielen. Dit ter compensatie van de afname van het aantal medewerkers en ten behoeve van een verbetering van onze marge. Met de machine kunnen we een groot deel van wielen die tot dan met de hand gebouwd werden, nu machinaal produceren. We verwachten in de toekomst een toename van de investeringen, met name ten gevolge van verdere mechanisering.

Risicomanagement en interne beheersing
Het is de verantwoordelijkheid van de Raad van Bestuur van MTB om de risico’s binnen de onderneming te identificeren, te beheersen en te controleren.

MTB heeft net als andere ondernemingen te maken met diverse commerciële, operationele en financiële risico’s. Het beleid van MTB is erop gericht de negatieve gevolgen van onvoorziene omstandigheden uit de financiële risico’s te mitigeren. De risico’s zijn inherent aan de bedrijfsactiviteiten. De onderneming beperkt deze zo veel als mogelijk door een voortdurende overweging en analyse van deze risico’s, zowel op strategisch, tactisch als operationeel niveau. De Raad van Bestuur is dan ook van mening dat het risicobeheersings- en controlesysteem adequaat is opgezet en naar behoren functioneert.

In 2019 hebben sessies plaatsgevonden onder begeleiding van een extern specialist met afdelingsleiders en het managementteam. Hierna vond een bijeenkomst plaats voor MT en de RvC gezamenlijk, ook onder begeleiding van de externe partij. De bedrijfsstrategie en strategische doelen van MTB waren hierbij het vertrekpunt voor risicomanagement. De risico ontwikkeling en risicobereidheid per strategische doelstelling is daarbij in kaart gebracht. Vervolgens blijft het thema risicomanagement continu de aandacht behouden, resulterend in rapportages over risico’s en beheersing ervan. Deze zijn in 2019 per kwartaal opgesteld. Directie en management evalueren de bevindingen periodiek, nemen actie en stellen bij.

Financiële instrumenten
MTB maakt in haar bedrijfsvoering slechts in beperkte mate gebruik van financiële instrumenten. Deze instrumenten betreffen handels- en overige vorderingen, geldmiddelen, leningen en overige financiële verplichtingen, handelsschulden en overige te betalen posten. MTB maakt geen gebruik van zgn. afgeleide financiële instrumenten (derivaten).
MTB handelt niet in financiële instrumenten. In het treasurystatuut heeft MTB-procedures en gedragslijnen vastgelegd ten behoeve van het gebruik van financiële instrumenten.

Kredietrisico
Debiteurenrisico is het risico dat een debiteur een vordering niet zal voldoen. De vorderingen uit hoofde van handelsdebiteuren zijn voor 16,7 % geconcentreerd bij de deelnemende gemeenten. MTB ziet hierin geen groot risico. Ten aanzien van de overige debiteuren past MTB de volgende maatregelen toe om het debiteurenrisico te beperken: check op kredietwaardigheid bij nieuwe klanten, een actief incassobeleid, het gebruik van kredietlimieten en de inzet van incassobureaus en van gedifferentieerde incassomethoden.

Onderzoek en ontwikkeling
In lijn met haar strategische doelstellingen is het door ontwikkelen van methodieken en instrumentarium op het terrein van arbeidstrajectbegeleiding en talentontwikkeling een continu proces bij MTB. De samenwerking met het MBO- onderwijs o.a. in het project Voordeel & Vervolg in Zuid-Limburg is voortgezet en uitgebreid. In nauw overleg met ketenpartners worden leerroutes ontwikkeld voor sectoren waarin krapte op de arbeidsmarkt zich manifesteert. Zodra de leerwerkfunctie gerealiseerd kan worden, kunnen deze leerroutes naadloos worden ingepast.

Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector MTB conformeert zich sinds 2014 aan de geldende norm voor bestuurdersbezoldiging inzake de WNT en de daarmee toepasselijke overgangsregelingen alhoewel MTB strikt genomen niet onderworpen is aan deze wet. Dit geldt tevens voor de vergoeding aan de Raad van Commissarissen.

Sociaal
De gemiddelde realisatie van de WSW-bezetting uit de aandeelhoudende gemeenten over geheel 2019 bedroeg 832,32 arbeidsjaren (AJ) (2018: 890,57 AJ). In Begeleid Werken heeft MTB gemiddeld 43,76 AJ (2018: 48,01 AJ) geplaatst.

119 Personen zijn in het traject van het Transferium Werk en Bijstand (arbeidsdiagnostiek) geplaatst binnen de infrastructuur van MTB. Uiteindelijk zijn hiervan 13 personen aansluitend of vanuit dit traject uitgestroomd naar regulier werk. 12 Personen zijn vanuit WOZL/WSP Parkstad gedetacheerd bij LKS voor het sorteren van kleerhangers.. Vanuit Podium24 zijn 17 personen ingehuurd ten behoeve van onze activiteiten Business Post, Stadsbeheer en LKS. Daarnaast zijn 79 personen via het EKV leer-werk project van de Sociale Diensten aan de slag gegaan bij MTB. De samenwerking met het onderwijs heeft geleid tot het bieden van leerwerkplekken aan 84 leerlingen.

Veiligheid, gezondheid en verzuim
Bij MTB kent de veiligheid en gezondheid van haar medewerkers een hoge prioriteit. MTB stimuleert en organiseert dat haar medewerkers op die werkplek worden ingezet waar hun kwaliteiten het best tot hun recht en waar ruimte is competenties verder te ontwikkelen. Uitgangspunt is een passende en veilige werkomgeving. Onder eigen regie wordt veel aandacht besteed aan de vitaliteit en gezondheid van onze medewerkers. Na uitgebreide voorbereiding in het 4e kwartaal van 2018 en ondersteund door de in januari 2019 toegekende ESF subsidies, zijn we in dezelfde maand de programma’s ‘MTB Vitaal’ en ‘MTB Grip op Verzuim’ gestart. Een uitgebreid programma, met behulp van professionele ondersteuning van externe experts, antropologen van de Universiteit Maastricht, door leidinggevenden en medewerkers opgezet. Hierdoor was het draagvlak groot. Een proces van bewustwording, het leren kijken naar eigen verantwoordelijkheid, workshops voor leidinggevenden etc. De activiteiten hebben gedurende het hele jaar plaatsgevonden. Tot slot een volledige Vitaal Week met onderwerpen mede bedacht door ruim 100 medewerkers. De subsidie heeft een looptijd voor een programma van exact 1 jaar. De route naar nieuwe aanvragen van ESF subsidies zijn inmiddels in gang gezet.

In 2019 is een geheel nieuwe aanpak verzuim ingevoerd met tevens de keuze voor een nieuwe Arbodienst. Kern van de nieuwe benadering is een sluitende 1e dag aanpak. Verzuim wordt daarna strak gevolgd. Deze aanpak leidt tot een forse daling van kortdurend verzuim en een (snellere) re-integratie terug naar werk. Langdurig verzuim is moeilijker te beïnvloeden gezien de ernst van aandoeningen, deels samenhangend met de gezondheidsprofielen van onze SW medewerkers.

Het ziekteverzuim bedroeg in 2019 12,3%, een daling ten opzichte van 2018 met maar liefst 18%, ondanks het lastig beïnvloedbare langdurig verzuim en een stijging van de gemiddelde leeftijd van het personeel. De voorzitter Raad van Bestuur heeft ook in 2019 gedurende een aantal dagen, samen met de KAM-functionaris, de binnen- en buitenwerkzaamheden bezocht en beoordeeld op veiligheidsaspecten. De uitkomsten hiervan waren bevredigend.

Medezeggenschap
De ondernemingsraad van MTB kenmerkt zich door een hoge mate van betrokkenheid, die zich uit in het telkens zoeken naar een goede balans tussen belangen van medewerkers en van MTB als bedrijf.
De OR is een belangrijk adviesorgaan en klankbord voor de Raad van Bestuur. Er wordt samengewerkt in open dialoog en wederzijds respect. De OR wordt in zo vroeg mogelijk stadium betrokken bij plannen waar advies- of instemmingsrecht conform WOR aan de orde is. Daarnaast neemt de OR zelf initiatief om onderwerpen aan de orde te stellen en vroegtijdig te reageren voorgenomen plannen. Voor de bestuurder is dit een erg prettige en constructieve wijze van samenwerking.

De belangrijkste onderwerpen waarbij de ondernemingsraad betrokken is geweest, zijn: de wervingsprocedure voor een nieuwe bestuurder, Update strategienota Werk van Waarde, overname BusinessPost activiteiten in Limburg, arbeidsvoorwaardenregeling voor werknemers uit de Participatiewet, voortgang Leerwerkbedrijf, organisatie van de RI&E, benoeming interim bestuurder en investering machines wielassemblage.

Wet bestuur en toezicht
Op 1 januari 2013 is de Wet bestuur en toezicht in werking getreden. Deze wet introduceert onder meer bepalingen op het gebied van evenwichtige participatie van mannen en vrouwen in de leiding van bedrijven. De wet bepaalt dat van een evenwichtige participatie sprake is als tenminste 30 procent van de zetels in de Raad van Bestuur en in de Raad van Commissarissen wordt bezet door mannen en tenminste 30 procent door vrouwen en dat vennootschappen ernaar dienen te streven om tot deze evenwichtige participatie te komen. Bij vacatures in de Raad van Bestuur en de Raad van Commissarissen is aandacht voor een evenwichtige verdeling.

In de Raad van Commissarissen wordt het wettelijk streefaantal sinds 2018 bereikt. De Raad van Bestuur bestaat uit slecht één persoon.

Woord van dank
Wij danken allereerst onze medewerkers voor hun toewijding, betrokkenheid, inzet en de behaalde resultaten. Dank aan al onze klanten en leveranciers. Ook dank aan onze ketenpartners met wie we gezamenlijke doelen nastreven in het ontwikkelen en plaatsen van mensen die steun nodig hebben in de arbeidsmarkt. Een speciaal woord van dank aan onze aandeelhouders voor de ondersteuning in een jaar waarin de bestuurder met pensioen ging en zij ondergetekende als interim bestuurder het vertrouwen schonken.

Toekomst
De decemberramingen van het Centraal Planbureau ten aanzien van het economisch vooruitzicht 2020 zagen er voorzichtig positief uit. Er werd economische groei voorzien, zij het marginaal lager dan in 2019. Daarbij een blijvend lage werkloosheid en ook krapte op de arbeidsmarkt. Een minder hard stijgende inflatie. Als grootste risico’s voor de Nederlandse economie golden het Amerikaanse handelsbeleid en de Brexit. En als binnenlands risico de stikstofproblematiek. Deze ontwikkelingen leken voor MTB weinig risico’s te bevatten. Economische groei en krapte op de arbeidsmarkt geven ons zelfs extra kansen om medewerkers te detacheren en extra werk aan te trekken, bv in elektro.
Op het moment dat dit verslag geschreven wordt is het 1e kwartaal voorbij en bevinden we ons midden in een crisis ten gevolge van de verspreiding van het virus Covid-19: de Coronacrisis. De overheid neemt noodzakelijke en vergaande maatregelen. Bedrijven sluiten tijdelijk, deels gedwongen door de maatregelen. Mensen werken thuis, straten zijn leeg, het maatschappelijk leven ligt nagenoeg stil. Bij MTB voelden we de gevolgen van de eerste uitbraak in China al in januari en februari. Bij de afdeling Elektro bv ontbrak het aan componenten. Later zagen we dat klanten hun orders gingen uitstellen of lagere volumes vroegen. Nieuwe orders bleven uit.

Het virus heeft natuurlijk ook tot gevolg dat het ziekteverzuim oploopt. Bovendien moeten risicogroepen door de overheidsmaatregelen thuisblijven. Een lagere bezetting levert natuurlijk minder productiviteit. Eind maart is zelf het punt bereikt dat de meeste onderdelen van MTB moesten sluiten. Door onvoldoende werkleiding was het niet verantwoord langer door te werken.
Al deze factoren zullen een forse impact hebben op omzet en resultaat 2020. Welk omvang dat krijgt is nog lastig te becijferen. De situatie is daarvoor te onzeker. Niemand kan voorspellen wanneer het dagelijks leven en de bedrijfsprocessen weer hun normale vorm aannemen. Bij MTB doen we er alles aan om ook de kosten waar dat kan te drukken. Alles om het resultaat in positieve zin te beïnvloeden.

Najaar 2019 hebben de aandeelhouder de behoefte aan een nieuw onderzoek naar de opdracht, positie, functie en structuur van MTB kenbaar gemaakt. Dit is eerder beschreven in de reeds genoemde TUP-notitie uit 2015. Deze had een horizon tot 2020. Met de ontwikkelingen van de afgelopen jaren o.a. in de arbeidsmarkt, bij ketenpartners, in het sociale domein et cetera, is het tijd om genoemde onderzoeksvragen opnieuw onder de loep te nemen. Daartoe zal een extern bureau worden ingeschakeld. In de loop van 2020 wordt het rapport met bevindingen verwacht, waarna keuzes voor de toekomst van MTB gemaakt zullen worden.

In verband hiermee heeft de Raad van Commissarissen aangekondigd collectief haar taak te zullen neerleggen. Daarmee wil men de weg vrijmaken voor aandeelhouders om onbevangen de juiste keuzes te kunnen maken. Voorziene einddatum is 15 mei na de aandeelhoudersvergadering waar de jaarrekening 2019 wordt behandeld. Dit impliceert dat de aandeelhouders aan zet zijn om per 16 mei nieuwe invulling te vinden voor de RvC. De statuten van MTB regio Maastricht NV bepalen nl. dat de vennootschap een RvC heeft.

2020 Zal voor MTB financieel een lastig jaar worden. Bovendien wordt de toekomst mede bepaald door een onderzoek waarvan de uitkomst nog niet te voorspellen valt. Onzekere tijden en woelig vaarwater. In die situatie is het zaak koersvast te blijven. MTB vaart op de ingezette strategie.
MTB kenmerkt zich door een diversiteit van activiteiten en markten die wij bedienen. We zijn een betrouwbare partner voor onze opdrachtgevers met een breed scala aan diensten in meerdere disciplines. Maar we zijn ook dat belangrijke ontwikkelbedrijf voor mensen in een kwetsbare arbeidsmarktpositie: hardwerkende, competente en betrokken medewerkers die MTB maken tot een toekomstgericht bedrijf. Samen met onze (keten-)partners blijven we ontwikkelen en werken aan meer en betere kansen op de arbeidsmarkt voor allen die extra steun nog hebben; onze definitie van samenwerking, ook in 2020.

Maastricht, 14 april 2020
mr M.J.M. Jöris
directeur-bestuurder a.i.

Vergaderingen en agenda Raad van Commissarissen
De Raad van Commissarissen heeft in het verslagjaar volgens een vastgesteld schema 6 keer regulier vergaderd met de Raad van Bestuur.
Commissarissen die niet aanwezig waren bij de respectievelijke vergaderingen waren zowel voorafgaand aan als direct aansluitend betrokken bij de beraadslaging en besluitvorming van de desbetreffende vergadering.

In de genoemde vergaderingen is onder meer aandacht besteed aan een aantal vaste onderwerpen, zoals de begroting van het lopende jaar en de voorbereidingen van de begroting in meerjarenperspectief, de operationele- en financiële gang van zaken, kostenbeheersing, cultuur en integriteit, aanpak ziekteverzuim, de (uitvoering en update van de) strategie, de verhouding met aandeelhouders en risicobeheersing.

In 2019 stond het vertrek vanwege pensionering van Hans Verwijlen als directeur-bestuurder hoog op de agenda. In het eerste kwartaal van 2019 is veel energie gestoken in het opstellen van een profiel voor de nieuwe bestuurder met alle betrokken stakeholders (personeel/OR, management, gemeenten, RvC, ketenpartners. In overleg met alle stakeholders is gekozen voor een breed bestuurdersprofiel waarbij voor de ontwikkeling van het leerwerkbedrijf, naast het bestaande kernbedrijf een belangrijke plaats is ingeruimd. De RvC heeft in verschillende bijeenkomsten de voortgang van de procedure besproken en afgestemd. Op basis van het profiel, waar alle stakeholders bij betrokken en achter stonden, is een wervingsprocedure gestart onder leiding van Rieken Oomen.

Helaas heeft de procedure niet geleid tot het benoemen van een nieuwe directeur-bestuurder Gebleken is dat er onvoldoende gemeenschappelijk inzicht en visie is op de toekomst van de MTB. Zo kampt de MTB al enkele jaren met een terugloop van personeel zonder dat dit wordt gecompenseerd met een voldoende instroom van nieuwe medewerkers op basis van de Participatiewet. Dit leidt bij ongewijzigd beleid in de naaste toekomst tot een overschrijding van het budget (4,1 mio) dat de aandeelhouders op dit moment bereid zijn beschikbaar te stellen voor het afdekken van de tekorten van de MTB.

De Raad van Commissarissen heeft de aandeelhouders verzocht eerst strategisch een nader inzicht in de toekomst van de MTB te verkrijgen.

De aandeelhouders hebben daarop in het 3e kwartaal van 2019 besloten eerst een onderzoek te starten naar de toekomst van de MTB. De opdrachtformulering is in het 1e kwartaal van 2020 gedefinieerd.

Het doel van het onderzoek is het inzicht te verkrijgen of MTB nu en in de nabije toekomst voldoende effectief en efficiënt uitvoering geeft / kan geven aan de gemeentelijke opdracht op gebied van de Wet Sociale Werkvoorziening (uitvoering in afbouw) en Participatiewet (leerwerkbedrijf in opbouw) of dat een koersverandering dan wel andere keuzes bijdragen aan verdere verbetering, vernieuwing en besparing.

Per 6 oktober 2019 is Marcel Joris (reeds de waarnemend directeur) directeur-bestuurder ad interim gestart in afwachting van de resultaten van het bovengenoemde onderzoek.

Bij de vergadering waar de jaarcijfers op de agenda stonden, was ook de externe accountant aanwezig.

Leden van de Raad van Commissarissen hebben enkele malen een overlegvergadering van de Ondernemingsraad bijgewoond. De Raad van Commissarissen heeft geconstateerd dat er over het algemeen sprake is van een goede relatie tussen de Raad van Bestuur en de ondernemingsraad. In het bijwonen van de vergadering van april 2019 is de OR geïnformeerd over het resultaat en het proces van de wervings- en selectieprocedure voor een nieuwe bestuurder.
Buiten de vergaderingen om heeft de voorzitter van de Raad van Commissarissen frequent contact gehad met de Raad van Bestuur. De Raad van Commissarissen heeft ook periodiek overleg met het managementteam van MTB. In deze overleggen is gesproken over uiteenlopende actuele thema’s.

De Raad van Commissarissen heeft in het verslagjaar volgens het vastgestelde schema eenmaal regulier vergaderd buiten aanwezigheid van de Raad van Bestuur. Tussen de vergaderingen door heeft frequent overleg plaatsgevonden tussen de leden van de Raad van Commissarissen. Tijdens voornoemde beraadslagingen zijn onder andere de wijzigingen in de samenstelling en bemensing van de commissies van de Raad van Commissarissen besproken. Ook hebben de Raad van Commissarissen en de auditcommissie overleg gevoerd met de externe accountant van de onderneming in aanwezigheid van de Raad van Bestuur.

Tevens heeft de Raad van Commissarissen verschillende malen contact gehad met een delegatie van de aandeelhouders over de stand van zaken van de werving – en selectieprocedure voor de nieuwe bestuurder.

Strategie
In het verslagjaar is de Raad van Commissarissen uitgebreid geïnformeerd over de (uitvoering van de) meer jaren-strategie, alsmede hiermee samenhangende kansen en risico’s. De herijking van de strategie met een doorkijk naar 2023 alsmede de ontwikkeling van het leerwerkbedrijf MTB stonden hoog op de agenda. Dat heeft nog niet kunnen leiden tot een vertaling van de strategie in een financieel meerjarenperspectief. Het Leerwerkbedrijf is nog onvoldoende planmatig tot ontwikkeling gekomen in 2019. De betrokken stakeholders hebben nog geen overeenstemming kunnen bereiken over de concrete invulling van het leerwerkbedrijf.
Het Leerwerkbedrijf vervult naar de mening van Raad van Commissarissen een essentiële schakel in het organiseren van meer werkcapaciteiten. Door de genoemde terugloop (pensionering en vroegtijdig overlijden) van WSW medewerkers, komt de MTB handen tekort om de huidige en toekomstige vraag op een verantwoorde wijze in te kunnen vullen. Het in dienst nemen van mensen uit de Participatiewet zal structureel tot een hogere kostenpost leiden.

In de afgelopen periode is gekozen de activiteiten van de MTB buiten het werkgebied van de drie aandeelhouders uit te breiden om toch tot voldoende dekking van de oplopende exploitatietekorten te komen. In de Euregio zijn een aantal projecten in Aachen en Belgisch Limburg tot stand gekomen. De meest opvallende uitbreiding is tot stand gekomen met de overname van Business Post activiteiten in geheel Limburg. Daarmee is de MTB voor 100 % eigenaar geworden van de aandelen van Business Post. De overname heeft zich qua risico vooral beperkt tot het overnemen van personeel met de daarbij behorende contractuele verplichtingen. Inmiddels neemt Business Post bijna 50 % van de commerciële omzet voor haar rekening. Deze te eenzijdige basis zal qua risico de komende jaren moeten worden gereduceerd door de ontwikkeling van andere activiteiten. Leerwerk activiteiten voor alle ketenpartners in de regio Maastricht – Heuvelland liggen hierbij het meest in het verschiet.

Commissies van de Raad van Commissarissen
De Raad van Commissarissen heeft 3 commissies binnen zijn gelederen: de auditcommissie, de commissie voor remuneratie, en de social committee. De functie van deze commissies is het voorbereiden van de discussie en besluitvorming in de Raad van Commissarissen over bepaalde onderwerpen. De organisatie, werkwijze, taken en verantwoordelijkheden van de commissies zijn vastgelegd in een reglement. De vergaderingen voor de Raad en de Aandeelhouders worden voorbereid door een agendacommissie. De Raad wordt in haar werkzaamheden ondersteund door een secretaris.

Auditcommissie
De auditcommissie ondersteunt de Raad van Commissarissen bij het toezicht op de Raad van Bestuur over, onder meer, de (effectiviteit van de) opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen, het financiële verslagleggingsproces en de instelling en handhaving van de bijbehorende interne procedures, de financiering van de vennootschap en de relatie met de externe accountant.
De auditcommissie bestaat uit twee leden, van wie ten minste één lid de nodige deskundigheid heeft op het gebied van financiële verslaglegging en/of controle van financiële overzichten. Op 31 december 2019 bestond de auditcommissie uit 2 leden: Sjaak van der Zanden (voorzitter), en Ingrid Widdershoven. De auditcommissie heeft in het verslagjaar 5 keer regulier vergaderd. Alle reguliere vergaderingen werden bijgewoond door de manager Financiën en Faciliteiten en de Raad van Bestuur. Daarnaast was bij een vergadering van de auditcommissie de externe accountant aanwezig. Gedurende het jaar besprak de voorzitter van de commissie actuele kwesties met de manager Financiën en Faciliteiten.

De voorzitter van de auditcommissie deed in de eerste vergadering van de Raad van Commissarissen volgend op een vergadering van de auditcommissie mondeling verslag van de vergadering. Daarnaast is het verslag van de vergaderingen van de auditcommissie steeds toegezonden aan alle leden van de Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur.

Gespreksonderwerpen van de auditcommissie waren onder meer de kwartaalcijfers, de jaarcijfers en de effectiviteit van de opzet en werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen.
Daarnaast werd bijzondere aandacht besteed aan de overname van Business Post- activiteiten. Aandacht werd gevraagd voor de financiële gevolgen en mogelijke toekomstige risico’s.

Als vervolg op de update van de nota Werk van Waarde werd aandacht besteed aan de daaruit voortvloeiende meerjarenbegroting 2020-2023. Hierbij werd vastgesteld dat er onvoldoende duidelijkheid bestaat over de samenwerking binnen de keten en de daarbij aan MTB toebedeelde taken en de daarmee samenhangende financiële gevolgen.
Reden waarom de RvC aan de aandeelhouders heeft verzocht hiernaar een onderzoek in te stellen, om op basis van de uitkomsten een nieuwe meerjarenbegroting op te stellen in 2020.

Social Committee
De Social Committee bespreekt met het management actuele HR-gerelateerde onderwerpen. Op 31 december 2019 bestond de Social Committee uit 2 leden: Lucienne van der Werff en Henk Walravens (voorzitter).
In het verslagjaar heeft er medio 2019 een bijeenkomst plaatsgevonden met de HR manager.

Gespreksonderwerpen van de Social Committee waren dit jaar onder meer de stand van zaken van het nieuwe concept leerwerkbedrijf, het werkbelevingsonderzoek en de bijbehorende acties, kwantitatieve en kwalitatieve instroom potentiele medewerkers via de gemeenten en Podium 24, nieuwe aanpak van het verzuim en de arbodienstverlening, voortgang ontwikkeltrajecten van het leidinggevend middenkader en het project ‘ik doe mee’ (respect).

Remuneratie commissie
De Remuneratie commissie bereidt voor de Raad van Commissarissen onderwerpen voor over, onder meer, beloning en arbeidsvoorwaarden van de Raad van Bestuur, de invulling van strategische managementposities en opvolgingsprocedures voor leden van de Raad van Commissarissen en de Raad van Bestuur.

Op 31 december 2019 bestond de remuneratie commissie uit 2 leden: Theo Thuis (voorzitter) en Lucienne van der Werff. De remuneratiecommissie heeft in het verslagjaar 2 maal vergaderd.
Daarnaast stonden de werkzaamheden van de Remuneratie commissie in 2019 geheel in het teken van het werven van een nieuwe directeur-bestuurder, waarover in het voorgaande reeds uitvoerig is bericht.

Tot slot
De Raad van Commissarissen complimenteert alle medewerkers, het management en de Raad van Bestuur met de gerealiseerde resultaten. In het bijzonder danken wij Hans Verwijlen voor zijn sturing in de afgelopen 13 jaar. Hij heeft de MTB op een gedegen wijze bestuurd met oog voor de mens en oog voor de klant en oog voor de aandeelhouder. Na een turbulente periode in het eerste decennium van deze eeuw is de MTB ontwikkeld tot een gedegen mens ontwikkelbedrijf met een vernieuwende aanpak via de verschillende joint ventures. Daarmee is een concrete slag van binnen naar buiten gemaakt. Zat bij zijn aantreden nog 80 % van de mensen in een beschermde omgeving, bij zijn vertrek in september 2019 zat 80 % van de doelgroep in een externe omgeving bij joint ventures, Business Post en andere detacheringsomgevingen. Daarmee is op een professionele wijze invulling gegeven aan het positioneren van volwaardig werk op de arbeidsmarkt voor anders ontwikkelden.

Aan zijn opvolger de taak in een snel wijzigende wereld met een forse reductie van de instroom vanaf 2015, grote tekorten in de afgelopen jaren aan personeel zowel in kwalitatieve zin als kwantitatieve zin voor alle bedrijven in Maastricht en Heuvelland op de arbeidsmarkt en de nieuwe uitdagingen nu en straks, de MTB op basis van de resultaten van het genoemde onderzoek, de huidige en toekomstige medewerkers en leerwerkleerlingen een perspectiefvolle toekomst in operationele zin te bieden.

Wij danken onze aandeelhoudende gemeenten voor hun grote vertrouwen in MTB. De uitkomsten van het genoemde onderzoek zijn richtinggevend voor een versteviging dan wel een wijziging van de koers van MTB.
In ons overleg met de aandeelhoudende gemeenten hebben wij in december aangegeven de gemeenten maximale armslag te willen gunnen bij die toekomstverkenning en om de benodigde keuzes te maken. Daarom hebben wij besloten na afloop van de aandeelhoudersvergadering van 15 mei 2020 voltallig terug te treden. Vanaf die datum en tot het moment van definitieve keuzes zullen de aandeelhouders het toezicht op de organisatie via een tijdelijke invulling vorm geven.

Wij wensen de Raad van Bestuur en alle medewerkers in de komende jaren veel succes toe bij het implementeren van de nieuw gedefinieerde koers .In Maastricht, Eijsden-Margraten, Meerssen en de heuvellandgemeenten is een belangrijke rol weggelegd voor de MTB als mensontwikkel- en leerwerkbedrijf die aanjaagt, vernieuwt en verbindt.

Raad van Commissarissen MTB Regio Maastricht NV

Theo Thuis, President-Commissaris
Sjaak van der Zanden
Henk Walravens
Luciënne van der Werff
Ingrid Widdershoven